Մծբինի խաղաղության պայմանագիրը

296թ. պարսից արքա Ներսեհը, Հյուսիսային Միջագետքում հռոմեական բանակին պարտության մատնելով, ներխուժեց Հայաստան: 297 թ. պարսից բանակը հասավ Բասեն գավառը: Հայ-հռոմեական միացյալ ուժերը Ոսխա գյուղի մոտ ջախջախում են պարսից զորքերին: Ներսեհը փախուստի է դիմում և հաշտություն խնդրում: Պարսից արքան Հյուսիսային Միջագեքում տարածքային որոշ զիջումներ է անում հռոմեացիներին:298թ. Մծբինում կնքվում է հռոմեա-պարսկական 40-ամյա խաղաղության պայմանագիրը: Մեծ Հայքի թագավորությունը վերականգնում է իր ամբողջականությունը: Տրդատ III Մեծը վերջնականապես հաստատվում է Հայոց գահին:

ՀՀ աշխարհագրական դիրքի վերլուծությունը

ՀՀ սահմանի երկարությունը Վրաստանի հետ կազմում է 196 կմ:

ՀՀ սահմանի երկարությունը Թուրքիայի հետ կազմում է 280 կմ:

ՀՀ սահմանի երկարությունը Ադրբեջանի հետ կազմում է 930 կմ:

ՀՀ սահմանի երկարությունը Իրահնի հետ կազմում է 42 կմ:

ՀՀ-ի հեռավորությունը Սև ծովից կազմում է 163 կմ:

ՀՀ-ի հեռավորությունը Կասպից ծովից կազմում է 193 կմ:

ՀՀ-ի հեռավորությունը Միջերկրական ծովից կազմում է 750 կմ:

ՀՀ-ի հեռավորությունը Պարսից ծոցից կազմում է 1000 կմ:

ՀՀ աշխարհագրական դիրքի վերլուծությունը:

ՀՀ աշխարհագրակն դիրքը լավը չէ, քանի որ իր հարևանների մեջ չկա զարգացած պետություն և իր հարևաններից երկուսի հետ թշնամական հարաբերությունների մեջ է: Հայաստանը ծով կամ օվկիանոս անմիջական ելք չունի՝ հենց դա էլ է պատճառներից, որ ՀՀ-ի աշխարհագրական դիրքը վատն է համարվում: 

ՀՀ-ին աշխարհագրական դիրքով նման պետություններ:

1. Չեխիայի հանրապետություն

Չեխիաի աշխարհագրական դիրքը նման է ՀՀ-ին նրանով, որ Չեխիան նույնպես ունի 4 հարևան պետություններ և չունի անմիջական ելք դեպի ծով:

2.  Մոնղոլիա- նման է ՀՀ-ի աշխարհագրական դիրքին նրանով, որ շրջափակված է երկու երկրների կողմից, կլիման ցամաքային է և չունի անմիջական ելք դեպի ծով կամ օվկիանոս:

3.Բոտստվանա

Նման է ՀՀ աշխարհագրական դիրքին նրանով, որ ունի չորս հարևաններ, անմիջական ելք չունի դեպի ծով կամ օվկիանոս, բայց շատ հեռու չի գտնվում ծովից կամ օվկիանոսից:

Գործնական աշխատանք

1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ձ.
   1) արձակ, բարձր, փոցխ, ընթացք
   2) արցունք, դեղձան, փորձ, արձան
   3) բարձ, դերձակ, հարձակվել, դաղձ
   4) դեղձանիկ, պախուրց, օձաձուկ, վրձին
2. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ղ.
   1) զմրուխտ, դրախտ, դեղձ, աղքատ
   2) կխտար, պանդուխտ, վախճան, գաղտնի
   3) բախտ, թխկի, բողկ, խրոխտ
   4) սանդուղք, խեղդել, շաղկապ, եղբայր
3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ր.
   1) քաշկռտել, փարթամ, հուռթի, քառասուն
   2) արթուն, արհամարհել, կրծել, եղեռական
   3) կոխկրտել, կտրտել, պառկել, գրգիռ
   4) մրմուռ, բարբառ, գառնուկ, խրճիթ
4. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ.
   1) մեղմօրոր, հանրօգուտ, ոսկեզօծ անօդ
   2) այսօր, անոթ, օրեցօր, առողջ
   3) ապօրինի, օրըստօրե, վատորակ, հայորդի
   4) բարորակ, արագոտն, ամենօրյա, պարզորոշ
5. Ո՞ր բառում տողադարձի սխալ կա.
   1) կըրկ-նել
   2) դասա-գըրքեր
   3) արագ-ընթաց
   4) ար-դյոք

Իրավագիտական խնդիր

Իրավիճակի նկարագրություն

Տեղի է ունեցել նշանադրություն (քաղաքացիական ծեսով). այն է՝ փեսացուն եւ/կամ նրա կողմը հարսնացուի եւ/կամ նրա կողմի հետ ձեռք են բերել պայմանավորվածություն՝ առաջիկայում ամուսնություն կազմակերպելու մասին, եւ հարսնացուին տրամադրվել է նշան:

Ժամանակ անց հարսնացուն մտափոխվել է եւ հայտարարել, որ «նշանը ետ է տալիս»: Փեսացուն ետ է պահանջել որպես նշան տրված զարդը, հարսնացուն հրաժարվում է վերադարձնելուց, քանի որ տեղյակ է, որ այն փեսայի եւ նրա ընտանիքի համար, բացի նյութականից, ներկայացնում է նաեւ ոչ նյութական մեծ արժեք:

Անհրաժեշտ է գործող քաղաքացիական իրավունքի տիրույթում մեկնաբանել իրադրությունը (նշանադրության նախաամուսնական պայմանավորվածության բնույթը, տեսակը), բնորոշել նշանի զարդի կարգավիճակը՝ որպես իրավունքի օբյեկտ, եւ որոշել՝ արդյոք փեսացուն իրավունք ունի ետ պահանջելու նշանի զարդը, իսկ հարսնացուն պարտավո՞ր է վերադարձնելու այն:

Պատասխանը պետք է հիմնավորել իրավանորմերով. Դիտարկեք ՀՀ քաղաքացիական եւ ընտանեկան օրենսգրքերը՝ պայմանագիր, գործարք, պայմանագրի ազատություն, ամուսինների գույք հասկացությունները:

Լուծում՝ Ամուսինը օրենքով կարող է նշանը ետ վերցնել, որովհետև ըստ ՀՀ ընտանեկան օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ կետի, ամուսնալուծությունը կա նշան ետ վերցնել կարող է լինել մեկ ամուսինի հիման վրա: Բայց, կինը չի կարող պահել իրեն նշանը(մատանին), որովհետև ընստ ՀՀ ընտանեկան օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, ամուսիները, որոնք արդեն համաձայնություն են տվել իրեր մեջ, պետք է բաժանեն իրենց մեջ գույքը:

Բառակազմություն

1

Զզբոսայգի-գործարան=այգեգործ
բաղձանք-կարոտել=կարոտաբաղձ
դյուրություն-հալչել=դյուրահալ
պարախումբ-նկարիչ=խմբանկար
շիղաձուկ-որսորդ=ձկնորս
մրգատու-վաճառք=մրգավաճառ

2.

Անմաքուր-մաքրել=մաքրամաքուր
ամենաքնքուշ-սրտակեղեք=քնքշասիրտ
կարմրադեղին-կտցել=դեղնակտուց
ալիք-ծփծփալ=ալեծուփ
աշուն-ցանքս=աշնանացան
մոմակալ-աշխարհ=աշխարհակալ

3.

Կարկուտ-մտաբերել=կարկտաբեր
ճարպագունդ-ասեղնագործ=գնդասեղ
արևմուտք-օծանելիք=արևազօծ
խնկածաղիկ-շղթայազերծ=ծաղկաշղթա
մարդկային-հրաշամանուկ=մանկամարդ
գերակշռել-ծանրոց=ծանրակշիռ

4.

Ամսեամիս-վճարովի=ամսավճար
բարեկամ-սրտակեղեք=բարեսիրտ
տավիղ-հարվածային=տավղահար
նախահաշիվ-կշռաքար=հաշվեկշիռ
դաշտամուկ-դեղաբույս=մկնդեղ
ինձ-ուղտապան=ընձուղտ

Շրջասույթ

Հովհաննես Թումանյան-Ամենայն հայոց բանաստեղծ, մեծն լոռեցի
Ավետիք Իսահակյան-Վարպետ
Ազատության կղզի-Կուբա
Ղևոն Ալիշան-Ազգային նահապետ
Խրիմյան հայրիկ-Ազգի հայր
Ամենաիմաստից մայրաքաղաք-Գլաձոր
Սկյուտարի սոխակ-Պետրոս Դուրյան
Խաչատուր Աբովյան-Մեծ քանաքեռցի
Եղիշե պատմիչ-Ավարայրի բլբուլ
Բիբլիական լեռ-Արարատ լեռ
Գեղամա գեղեցկուհի- Սևանա լիճ
Դանիել Վարուժան-Գրական ֆիդայի
Մեսրոպ Մաշտոց-Գրի հսկա
Դրախտի երկիր-Հայաստան

Ուղղագրություն

1․Տրված բառերից առանձնացնե՛լ հականշային 10 զույգ։

Փութաջան, ամպոտ, դալար, ծույլ, ուսյալ, երկչոտ, հինավուրց, գագաթ, օրինական, անջրդի, ապօրինի, ինքնահավան, նոսր, ողորկ, հեռավոր, արատավոր, խորդուբորդ, ջրարբի, համարձակ, ջինջ, տգետ, հմուտ, ստորոտ, թանձր, անբասիր։

Ողորկ-խորդուբորդ,  գագաթ-ստորոտ, օինական-ապօրինի, անջրդի-ջրարբի, ուսյալ-տգետ, թանձր-նոսր, արատավոր-անբասիր, համարձակ-երկչոտ, ջինջ-ամպոտ, հինավուրց- դալար

 2․Գտնե՛լհամանուն  բառերը և մեկնաբանե՛լնրանց իմաստները։1. Նա երկու օր ավել աշխատեց։
2. Անկյունում դրված էր մի մաշված ավել։
3. Վարպետը կատարեց դետալների յուղում։
4. Խոհարարը բանջարեղենը տապակեց յուղում։
5. Զգեստ կարող դերձակը աշխատանքը կատարեց բարձր որակով։
6. Մեր կուրսում շատ կարող ուժեր կան։
7. Քիմիական նյութերի ազդեցությամբ սկսվեց խմորում։
8. Թխվածքի խմորում չամիչներ կային։
9. Ֆուտբոլիստը գեղեցիկ գոլ խփեց։
10. Բաժակի մեջ գոլ ջուր կար։

Ավել- Մաքրելու գործիք և ավել, որպես չափից շատ

Յուղ- մեքենաների յուղ և բուսական յուղ

Խմորում- լճացում և հացային խմորում

Գոլ- ջրի տաքության աստիճան և ֆուտբոլային տերմին

3․Արտագրե՛լ՝փակագծերումտրվածհարանուններիցընտրելովնախադասությանըհամապատասխանողը։

1. Գրախանութում վաճառվում է այդ բառարանի երկրորդ (հրատարակությունը, հրատարակչությունը)։
   2. Այդ (հրատարակությունը, հրատարակչությունը) լույս է ընծայել գրքի վերջին հատորը։
   3. Նա այդ գործում մեծ (երախտիք, երախտագիտություն) ունի։
   4. Այդ առաջարկը վեճերի ու քննարկումների (տեղիք տվեց, տեղիտվեց)։
   5. Ամենուրեք (փտում, փթթում) էին կանաչ այգիներն ու գեղեցիկ ծաղկանոցները։
   6. Բակում խաղացող երեխան (հովարով, հովհարով) գլխարկ էր դրել։
   7. Զարմացած երեխան (թոթովեց, թոթվեց) ուսերը։
   8. Մարզիկները մրցույթին մասնակցելու (հրավերք, հրավեր) էին ստացել։
   9. Ջրատար խողովակի (փականը, փականքը) նորոգեցին։
   10. Վարպետը (պատրաստականությամբ, պատրաստակամությամբ) օգնեց մեզ։

4․Աջ սյունակից ընտրել ձախ սյունակում գրված օտարաբանությունների համարժեքները։

կոլեկցիա                                            գրավատուն
օրիենտացիա                                  ախտորոշում
տրադիցիա                                     կողմնորոշում
ստաբիլ                                            մեկնարկ
լոմբարդ                                           հավաքածու
վալյուտա                                         ավանդույթ
ստարտ                                            կայուն
դիագնոզ                                          արժույթ
դիսպետչեր                                     առևտրային
կոմերցիոնկարգավար

Օրիենտացիա-կողմնորոշում, Տրադիցիա-աանդույթ, Կոլեկցիա-հավաքածու, վալյուտա-արժույթ, ստաբիլ-կայուն, դիագնոզ-ախտորոշում, ստարտ-մեկնարկ, Լոմբարդ-գրավատուն,  դիսպետչեր-կոմերցիոն կարգավար

5․Դո՛ւրս գրել հոդակապ ունեցող բառերը։

Հյուրախաղ, շաքարավազ, տնամերձ, օձաձուկ, լայնարձակ, մրգահյութ, փորձանոթ, հողագունդ, արծաթագործ, լուսարձակ, նախշազարդ, ալրաղաց, հայազգի, ծաղկափոշի, նույնարմատ, ծառատունկ, լողավազան, հորդաբուխ, քարածուխ, գառնարած, մեղվաբույծ, ժամագործ, դիմաքանդակ, ծաղկաման, սալահատակ, հորդառատ, մեծարժեք, միջանցիկ, եռավանկ, լեռնաշխարհ, դրամարկղ, կավահող, երկանդամ, քաղցրահամ, սրատամ, ժպտադեմ, հիշարժան, շաքարաման, գորգագործ, զովաշունչ, ցուցահանդես, քարանձավ, ջրագռավ, լուսամուտ, զբոսավայր, հացաթխում։