Քաղաքագիգտություն փետրվարի 22-26

 ՀՀ իշխանության տարանջատումը՝ Օրենսդիր իշխանություն.

Մեր քաղաքագիտության դասին քննարկել ենք՝ Հ.Հ. Սահմանադրությունը  Ազգային ժողովի գործառույթների մասին:  Քննարկման արդյունքում իմացանք, որ Ազգային ժողովը ժողովրդի ներկայացուցչական մարմինն է: Ազգային ժողովն իրականացնում է օրենսդիր իշխանությունը: Ազգային ժողովի լիազորությունները սահմանվում են Սահմանադրությամբ:  Ազգային ժողովը գործում է իր կանոնակարգին համապատասխան: Ազգային ժողովում Ընտրական օրենսգրքով սահմանված կարգով տեղեր են հատկացվում ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներին: Ազգային ժողովը կազմված է առնվազն հարյուր մեկ պատգամավորից: Ազգային ժողովն ընտրվում է հինգ տարի ժամկետով: Ազգային ժողովի հերթական և արտահերթ ընտրությունները նշանակում է Հանրապետության նախագահը: Ազգային ժողովի արտահերթ նստաշրջան կամ նիստ գումարում է Ազգային ժողովի նախագահը` պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ քառորդի կամ Կառավարության նախաձեռնությամբ: Խմբակցությունները նպաստում են Ազգային ժողովի քաղաքական կամքի ձևավորմանը:Ազգային ժողովն իր կազմից ընտրում է Ազգային ժողովի նախագահ և նրա երեք տեղակալ: Տեղակալներից մեկն ընտրվում է ընդդիմադիր խմբակցությունների կազմում ընդգրկված պատգամավորների թվից: Ազգային ժողովի նախագահը և նրա տեղակալներն ընտրվում և հետ են կանչվում պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ: Օրենսդրական նախաձեռնության իրավունք ունեն պատգամավորը, Ազգային ժողովի խմբակցությունը և Կառավարությունը:

Քաղաքագիտություն փետրվարի 15-19

 1. Բացատրե՛ք «Ժողովրդավարական պետաքաղաքական վարչաձև» և «Հակաժողովրդավարական պետաքաղաքական վարչաձև» հասկացությունները, ներկայացրե՛ք դրանց հատկանիշները.

Պետքաղաքական վարչաձևը հանրային իշխանության իրականացման միջոցների, եղանակների և հնարքների համակցությունն է, որոնց հավաքական գործողության հետևանքը ժողովրդավարության փաստական մակարդակն է:Պետքաղաքական վարչաձևի հատկանիշների նշանակությունը այն է, որ դրանց օգնությամբ , դրսևորման բացահայտման միջոցով որոշվում է , թե կոնկրետ երկրի պետքաղաքական վարչաձևն ինչպիսին է: Հակաժողովրդական պետքաղաքական վարչաձև. Հակաժողովրդական ռեժիմն ձևավարվում է այնտեղ, որտեղ չկան բավարար չափով զարգացած հասարակություն, իրավական պետություն, իրավունքի և օրենքի գերակայություն: Հակաժողովրդավարական ռեժիմը բնութագրվում է հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտների նկատմամբ պետության ամբողջական վերահսկողությամբ: Հակաժողովրդավարական ռեժիմն անտեսում է ազգային փոքրամասնությունների շահերը: Հակաժողովրդավարական պետությունը հաշվի չի առնում բնակչության կրոնական համոզմունքների առանձնահատակությունները:

2. Բացատրե՛ք «Իրավական պետություն» և «Սոցիալական պետություն» հասկացությունները: Ի՞նչ խնդիրներ է լուծում Սոցիալական պետությունը: /գրավոր-բլոգային աշխատանք/.

Իրավական պետությունը պետական իշխանության կազմակերպման կառույց և անհատի, հասարակության և պետության փոխկապվածության հատուկ իրավական ձև է, որում պաշտոնապես ճանաչված, ամրագրված և պահպանված են երեք սկզբունքներ՝ մարդու բնական իրավունքները, իրավական օրենքների գերակայությունը, իշխանությունների բաժանումը և հավասարակշռումը:

Սոցիալական պետությունը պետական կառավարման ձև է, որի հիմնական նպատակներն են հաստատել սոցիալական արդարությունը քաղաքացիների միջև և ապահովել սոցիալական պաշտպանվածությունը։ Սոցիալական է այն պետությունը, որը ձգտում է իր բնակչության համար ապահովել արժանապատիվ և անվտանգ գոյության պայմաններ, աշխատանք, բարենպաստ կենսական միջավայր:

Քաղաքագիտություն փետրվարի 8-12

 1. Ներկայացրե՛ք պետության ներքին և արտաքին գործառույթները

Պետության գործառույթները լինում են ներքին և արտաքին: Ներքին գործառույթները լուծում է երկրի ներքին խնդիրները, իսկ արտաքինները՝ այլ պետությունների հետ որոշակի հարաբերությունների հաստատումը, դրանց զարգացումը, երկրի պաշտպանությունը: Գործառույթները կապված են միմյան հետ, և լրացնում են իրար:

2. Ընտրե՛ք նշված թեմաներից մեկը և պատրաստե՛ք նյութ՝ օգտվելով տարբեր աղբյուրներից՝
«Վանի թագավորության կառուցակարգը»

Արարատյան արքան ունեցել է միապետի անսահմանափակ իրավունքներ, տնօրինել երկրի գերագույն իշխանությունը, դատավարությունը, զինված ուժերի հրամանատարությունը, հողն ու ընդերքի հարստությունները, մատակարարման համակարգը, ոռոգման ցանցը, ռազմավարչական կենտրոններն են։ Արքայի գահը ժառանգել է ավագ որդին, իսկ մյուս զարմերը բնակվել են արքունի բուն տիրույթից՝ Այրարատ «աշխարհից» դուրս, մասնավորապես՝ Վանա լճից դեպի հյուսիս-արևելք և մինչև Հայկական լեռնապարը տարածվող ընդարձակ հողերում։ Արքայատոհմի կրտսեր զարմերին առաջնակարգ տեղ է հատկացվել պետության քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և կրոնամշակութային կյանքի կառավարման գործերում։ Արձանագրություններում հիշատակվում են աշխարհակալների, գավառակալների, սահմանապահ կուսակալների, զորահրամանատարների, արքունիքի սպասավորների, կնքապահի, գանձապահի, ներքինապետի, դպրապետի և այլ գործակալությունները։ Թագավորի հովանավորը գլխավոր աստված Խալդին էր, իսկ թագավորը՝ նրա ներկայացուցիչը, որն իր բոլոր գործերը կյանքի էր կոչում նրա անունից։ Վանի թագավորության բանակը, հին արևելյան բանակների օրինակով, կազմված էր հետևակից, հեծելազորից և մարտակառքերից։ Հետևակն էլ իր հերթին բաղկացած էր տեգավորների, տապարակիրների և աղեղնաձիգների զորամասերից։ Թագավորության հատուկ ձիաբուծարանները բանակն ապահովում էին մարտական նժույգներով։ Բանակը բաժանվում էր 3000-անոց գնդերի, որոնք էլ իրենց հերթին կազմված էին 50-ական զինվորից բաղկացած վաշտերից։

Հունվարյան ճամբարի ամփոփում

Ուսումնական շրջանը սկսվեց արդեն ավանդույթ դարցած ճամբարային հունվար ամսով: 
Այս տարվա սկիզբը շատ լեցուն էր, քանի որ ունեցանք շատ հանդիպումներ շատ պատմաբանների հետ: Առաջինը ունեցանք քննարկում պատմաբան և մեր ուսուցիչ Վահրամ Թոքմանջյանի հետ: Այդ հանդիպման ընթացքում քննարկեցինք նախագահական ընտրությունները 1990-ից սկսած մինչև մեր օրերը: 

Հաջորդ շաբաթ ունեցանք շատ հետաքրքիր հանդիպում թուրքագետ Անդրանիկ Իսպիրյանի հետ:Խոսեցինք Քեմալական և էրդողանական Թուրքիաների մասին:

Ամեն տարվա նման գնացինք Սևաբերդ սահնակներով սահելու: Ձյունը շատ քիչ էր, բայց րոպեներ անց սկսեց ուժեղ ձյուն գալ:

Նաև գնացել ենք Երազ այգու սահադաշտ, որտեղ շատ լավ ժամանակ ենք անցկացրել:

օ-ո-ի ուղղագրությունը

 Առաջադրանքներ

1. Օդ, օրինակ, օգուտ, օղ, օր բառերից կազմիր ուրիշ բառեր` դրանք գործածելով բառի տարբեր դիրքերում:

Օրինակ` օրոր— օրորոց, մեղմօրոր

օդ-օդանավ,

2. Բաց թողնված տեղերում լրացրու ո կամ վո:

որբ, երկվորյակ, արջաորս, հոգեորդի, զինվոր. բարձրավոլտ, բանվոր, անորակ, բարձրորակ, վոլեյբոլ:

3. Բաց թողնված տեղերում լրացրու օ կամ ո:

ամենօրյա, ամանորյա, անօրինական, հանրօգուտ, օրըստօրե, մեղմորեն, մեղմօրոր, հօգուտ, տնօրեն, նախորոք, շաբաթօրյակ, բացօթյա, պարզորոշ, արծաթազօծ:

4. Օրինակին հետևելով` որակ, որս, որդի, որջ արմատներից 2-ական բառ կազմիր:

որոշ— որոշակի, պարզորոշ

որակ-անորակ,որակյալ

որս-ձկնորս,որսորդ

որդի-որդիակ,անորդի

որջ-որջում,անորջ

5. Շարքերից ընտրիր և դեմ դիմաց գրիր հոմանիշ բառերը:

ա) ոսոխ, որջ, որձ, ողորկ, որթ, որմ

բ)  հարթ, պատ, թշնամի, արու, վազ, բույն

որմ-պատ,ողորկ-հարթ,որթ-վազ,որձ-արու ,ոսոխ-թշնամի,որջ-բույն,

6. Լրացրու օ. ո, վո

Թռչնորս, ով, օդանավակայան, բարձրորակ, վոլեյբոլ, կրկնօրինակ, հայորդի, մեղմօրոր, չօգնել, գիշերօթիկ, կիրակնօրյա, անորակ, ոսկեզօծել, ջրօրհնեք, այսօրինակ,  հանրօգուտ, ովքեր, ...դիսևս, միջօրե, տափօղակ,անօգնական, կիրակնօրյա, շտապօգնություն, բնօրրան, օրեցօր, հանապազօրյա, ցածրորակ,
ոհմակ, վոլտ, արծաթազօծ, փոխօգնություն, հակաօդային, օազիս, որսորդ, չարորակ, օբյեկտ, ոսկեզօծել, օդերևութաբանական, օրըստօրե, օրացույց, որթ, որձ, օձ, օձագալար, օձիք, ամենաորակյալ, որմիզդուխտ, հայորդի, արջորս, ջրօրհնեք,
վոլգոգրադ:

7. Առաջադրանք 6-ից ընտրիր 5 բառ և կազմիր բառակապակցություններ:

1.Պրոֆեսիոնալ վոլեյբոլիստ:

2.Հայտնի օդանավակայան:

3.Թույնավոր օձ:

4.Խիզախ արջորս:

5.Գայլերի ոհմակ:

8. Առաջադրանք 6-ից ընտրիր 5 բառ և կազմիր նախադասություններ:

1.Կիրակնորյա ռեպորտաժի ժամանակ քաղաքում անջատվեցին լույսերը:

2.Անապատում կա մի գեղեցիք վայր, որտեղից ջուր է բխում, իսկ այդ վայրի անունն է՝ օազիս:

3.Վոլվոգրադ քաղաքում տեղի է ունեցել մասայական սպանություններ:

4.Աշխարհի ամենաթունավոր օձի թույնը մարդուն կարող է սպանել մոտ երկու ժամում:

5.Այս խանութում անորակ իրեր են վաճառում:

Քաղաքագիտություն նոյեմբերի 16-20

ՈՒսումնասիրել պատերազմական իրավիճակաների հետ կապված փաստաթղթերը:

Ինչպես գիտեք ըստ բանակցությունների՝ Արցախի հակամարտության գոտում կրակի և բոլոր ռազմական գործողությունների լիակատար դադարեցման մասին 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին Մոսկվայի ժամանակով 00:00-ից: Ըստ փաստաթղթի՝ ստեղծվում է Հրադադարի վերահսկման խաղաղապահ կենտրոն։ Տարածաշրջանում բացվում են բոլոր տնտեսական և տրանսպորտային կապերը։ Արցախի կողմից մի շարք տարածքներ հանձնվում են: Մարտերի դադարեցումը չափազանց կարևոր էր։ Արցախի նախագահ՝ Արայիկ Հարությունյանն էլ ուղերձով դիմել է ժողովրդին, որ բոլորը Արցախի բնակիչբերը ետ վերադարնան իրենց բնակավայրերը:

Մարտական գործողությունները ընթացել են արցախա-ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքով, ինչպես նաև հայ-ադրբեջանական շփման գծի որոշ հատվածներում։ Մարտական գործողություններն սկսվել են սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան ժամը 07:10։ Ի պատասխան պատերազմի՝ Հայաստանում և Արցախում հայտարարվել է ռազմական դրություն և ընդհանուր զորահավաք։ Ադրբեջանի որոշ շրջաններում սկզբում հայտարարվել է ռազմական դրություն և պարետային ժամ, ապա ընդհանուր զորահավաք։ Բազմաթիվ երկրներ և միջազգային կառույցներ խստորեն դատապարտել են հակամարտությունը՝ երկու կողմերին կոչ անելով անհապաղ դադարեցնել կրակը և վերսկսել կառուցողական բանակցությունները: Այս վերջին շրջանում, մեկ օրում փոխվեցին բոլորիս երազանքները ու դարձան մեկը՝ խաղաղություն: Ես վստահ եմ, որ միախմբվելով կկառուցենք և կշենացնենք մեր հայրենիքը՝ վերադարձնելով մեր բոլոր գրավված հողերը: 

Բացատրե՛ք «Սոցիալական պետություն» հասկացությունը: Ի՞նչ խնդիրներ է լուծում Սոցիալական պետությունը: Իրապես սոցիալակա՞ն է արդյոք Հայաստանի Հանրապետությունը 

Սոցիալական պետությունը պետական կառավարման ձև է, որի հիմնական նպատակներն են հաստատել սոցիալական արդարությունը քաղաքացիների միջև և ապահովել սոցիալական պաշտպանվածությունը։ Այն նաև անվանում են պետական բարօրություն։

Պետական բարօրության հետապնդումը սոցիալ-դեմոկրատների քաղաքական ծրագրերի հիմնական դրույթներից մեկն է։ Սոցիոլոգ Մարշալը նկարագրել է բարօրության պետությունը, որպես ժողովրդավարության, բարեկեցության և կապիտալիզմի յուրահատուկ համադրություն։

Հասկացությունը առաջին անգամ օգտագործվել է 1850 թ․ Լորենց ֆոն Շտեյնի կողմից։ Սոցիալական պետության հատկանիշներն են՝

• Պետության բարձր տնտեսական զարգացվածությունը, որն հնարավորություն է տալիս վերաբաշխելու բնակչության եկամուտները, առանց վնասելու խոշոր սեփականատերերին,
• Տնտեսության սոցիալապես ուղղվածության կառուցվածքը,
• Քաղաքացիական հասարակության ձևավորումը,
• Տարբեր սոցիալական ծրագրերի մշակումը պետության կողմից,
• Սոցիալական պատասխանատվությունը քաղաքացիների առջև,
• Պետության նպատակների ընդունումը, յուրաքանչյուրին արժանապատիվ կենսապայմանների, սոցիալական ապահովության և անհատական ինքնապաշտպանության համար հավասար նախնական պայմանների ապահովումը։

Սոցիալական պետության գաղափարը ամրագրված է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրության առաջին իսկ հոդվածի մեջ։

Առաջադրանք նոյեմբերի 9-13

 1.Ներկայացրե՛ք Հայաստանի հանրապետության կառավարման ձևը

Հայաստանի Հանրապետությունը ինքնիշխան, ժողովրդավարական, սոցիալական, իրավական պետություն է: Ժողովուրդն իր իշխանությունն իրականացնում է ազատ ընտրությունների, հանրաքվեների, ինչպես նաև Սահմանադրությամբ նախատեսված պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ու պաշտոնատար անձանց միջոցով:

Կառավարությունը գործադիր իշխանության բարձրագույն մարմինն է: Խորհրդարանական պետություն է: Հայաստանի Հանրապետության պետական կարգը կիսանախագահական հանրապետությունն է։ Պետական իշխանությունն իրականացվում է Սահմանադրությանը և օրենքներին համապատասխան՝ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման և հավասարակշռման հիման վրա։

2.Ներկայացրե՛ք Հայաստանի հանրապետության կառուցվածքի ձևը /գրավոր-բլոգային աշխատանք/.

Ունիտար է նաև Հայաստանի Հանրապետությունը, որն ունի երկաստիճան կառուցվածք: Այն բաղկացած է վարչական մարզերից և մարզերին ենթական համայնքներից: